ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΑ

  "Η σπηλιά της γοργόνας"
Πατάκης, 2007
ISBN: 960-16-2639-5

Περίληψη:
Η ιστορία μιας προγιαγιάς που έζησε εκατό χρόνια και πρόλαβε να διηγηθεί τις περιπέτειες της οικογένειας της και την ιστορία μισού αιώνα όπως δε μας τη μαθαίνει κανένα σχολικό βιβλίο. Μιλάει για την καταστροφή της Σμύρνης το 1922, το διωγμό τους από τους Τούρκους και τα δύσκολα χρόνια στη Σάμο. Για τα παιδικά κι εφηβικά χρόνια, τα παιχνίδια στις γειτονιές, τα όνειρα, τις αμφιβολίες, τις χαρές, τους φόβους και την ελπίδα που δεν έχασαν ποτέ. Για την Ελλάδα που πολέμησε Ιταλούς και Γερμανούς κι αντιστάθηκε για να ζήσει αργότερα ένα πικρό εμφύλιο. Για οργισμένους και φανατισμένους, ιδεολόγους κι ανθρωπιστές κι αγνούς πατριώτες που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα. Για τη γοργόνα που έφτιαξε μια εκκλησιά με θαλασσινά όστρακα μέσα σε μια σπηλιά. Και για έναν έρωτα μοναδικό κι αξεπέραστο και το μυστικό γάμο σ' εκείνη την εκκλησιά. Αλλά περισσότερο για να ξαναθυμηθούμε αυτούς που ξεριζώθηκαν, πόνεσαν, αγωνίστηκαν κι έμαθαν να ελπίζουν και να συγχωρούν.

Kριτικές:
"...Η συγγραφέας είναι μαστόρισσα του λόγου και της αφήγησης, με μεγάλη εμπειρία, αλλά και σεβασμό στην εποχή για την οποία γράφει κάθε φορά και κάνει τους νέους να προσεγγίζουν το χθές, να μαθαίνουν χωρίς ίχνος διδακτισμού, τι μπορεί να μας πει το παρελθόν και ποιές γνώσεις μπορεί να τους προσφέρει για τη σημερινή εποχή... ...Η "Σπηλιά της γοργόνας" είναι ένα βιβλίο που απευθύνεται σε εφήβους από 12 χρονών, έχει εξαιρετική αφηγηματική δομή, είναι συγκινητικό, χωρίς να να γίνεται μελό..."
Δέσποινα Σαββοπούλου
Εφημ. Ελεύθερος Τύπος, 14.10.2007

"Μια αληθινή ιστορία της Μικρασιατικής καταστροφής γραμμένη με τη χαρακτηριστικά ζωντανή και τολμηρή γραφή της συγγραφέα που κάνει τα βιβλία της να ξεχωρίζουν. Το βιβλίο θα το διαβάσουν με ζωηρό ενδιαφέρον τα παιδιά που θέλουν να ξέρουν αλήθειες για το παρελθόν και όχι "αποστειρωμένες" εξιστορήσεις. Με το ίδιο ενδιαφέρον θα το παρακολουθήσουν κι όσοι από τους σημερινούς μεγάλους δεν έμαθαν ποτέ όσες αλήθειες θα έπρεπε να γνωρίζουν."
Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου
Περιοδοκό "Διαδρομές" Τεύχος 88

"Σε ποιό βαθμό μπορούν να αφομοιωθούν από τον αναγνώστη, πολύ περισσότερο από ένα παιδί δέκα ετών, ένας συγκεκριμένος χώρος και κάποια ιστορικά πρόσωπα, με μια τόσο "τηλεγραφική" αναφορά σε αυτά; Σοβαρότερο, όμως, είναι το πρόβλημα που εντόπισα στον τρόπο που χειρίζεται μερικές κρίσιμες πλευρές των ιστορικών γεγονότων, όπως για παράδειγμα στην Εθνική Αντίσταση 1941-44..."
Γ. Βοϊκλής
Εφημ. "Χαραυγή" 8.12.2007

"...Στο ρέον και τεχνικότατο, από αφηγηματική άποψη, αυτό έργο, η συγγραφέας ασχολείται με μνήμες μικρασιατών προσφύγων... Οι ρεαλιστικές και προσεγμένες περιγραφές λειτουργούν ως τρόποι αποτύπωσης και καταγραφής μιας λαογραφικής πραγματικότητας, της παράδοσης μιας ολόκληρης εποχής, ώστε να αποτελούν πρώτης τάξεως πηγή για το λαογράφο του μέλλοντος...και είναι σχεδιασμένο για να λειτουργεί σε διάφορα αναγνωστικά και λειτουργικά επίπεδα. Είναι ταυτοχρόνως ευχάριστο, εποικοδομητικό και ωφέλιμο ανάγνωσμα για παιδιά και νέους, λαογραφική καταγραφή και ιστορική μαρτυρία. Μέσα στις σελίδες του η ιστορική πορεία και η παράδοση της Σάμου γνωρίζουν μια εξέχουσα λογοτεχνική μετάπλαση, ώστε να μεταδοθούν στους αναγνώστες φυσικά και αβίαστα, χωρίς ίχνος διδακτισμού ή ηθικολογίες, αφού το βιβλίο αυτό πρωτίστως είναι ένα απολαυστικό λογοτεχνικό έργο... που διαπαιδαγωγεί και φρονηματίζει..."
Μ.Γ.Βαρβούνης, Αναπ. Καθηγητής Λαογραφίας, Δημοκρίτειο Πανεπ. Θράκης
Εφημ. "Χαραυγή" 8.12.2007

"Η συγγραφέας έγραψε ένα μυθιστόρημα για την προσφυγιά με σεβασμό στα ανείπωτα και αδιήγητα πάθη των ξεριζωμένων, συμμετοχή αλλά και ματιά ψύχραιμη... Και καλώς τα εκθέτει. Διότι η προσφυγιά, πρός Θεού, δεν ήταν ο "συνωστισμός" Η Μικρασιατική Καταστροφή δεν είχε να κάνει με "τους χιλιάδες ανθρώπους που συνωστίζονταν στο λιμάνι της Σμύρνης", είχε να κάνει με αίμα και δάκρυ, πόνο και τρόμο, απελπισία και θάνατο...Οι σελίδες είναι γοητευτικές γιατί είναι αληθινές. Και γράφτηκαν από μια δόκιμη συγγραφέα που και γνώσεις έχει, και εμπειρίες, κι έναν ωραίο λόγο, συγκροτημένο και μεστό."Ελένη Σαραντίτη
Εφημ. "Ελευθεροτυπία" 25.1.2008

"...Όλα γράφονται με ρεαλισμό και μέτρο σε αυτό το θαυμάσιο μυθιστόρημα!"
Μαρίζα ντε Κάστρο
Εφημ. "Τα Νέα" 29.3.2008

"Η γνωστή συγγραφέας ανήκει σ'έκείνη τη «σχολή» μυθιστοριογραφίας των μεγάλων αφηγήσεων. Ο πολιτισμός των ηρώων της, εγκαθιδρύοντας μια αναγνωστική ιδεολογία, εικονογραφεί χαρακτηριστικά γεγονότα (ολόκληρες εποχές) που αναδύονται και συνομιλούν διαλεκτικά με κάθε εποχή....
Η αφηγηματική δεινότητα της συγγραφέως αναδεικνύει ένα συναίσθημα ρέον και μια ρεαλιστική γραφή που εισχωρεί διεισδυτικά στα ιστορικά δρώμενα, δίνοντας ανάγλυφα μια εικονοποιία καθημερινών ανθρώπων κι ένα εμβληματικό και συνάμα απολύτως έμμεσο διδακτικό νόημα αγάπης και ενεργού μνήμης για τη δύσθυμη εποχή μας."

Γιάννης Παπαδάτος
Περ. "Διαβάζω" Τεύχος 485 Μάης 2008

"...Οι σκηνές αυτής της μεγάλης τραγωδίας, ζωντανεύουν στο μυθιστόρημα με ενάργεια, αντικειμενικότητα και ρεαλισμό, χωρίς βέβαια, να διαπιστώνουμε ότι
απουσιάζει η συμμετρία και η θέρμη των αισθημάτων της συγγραφέως, η οποία συνομιλεί με τους νέους θαυμάσια και προβληματίζεται μαζί τους... Πόσο ωραία τα αναπαριστά η συγγραφέας! Λέξεις λίγες, καθαρές, φορτωμένες καημό και ένταση. Και άπειρη φόρτιση μολονότι αποφεύγει τις εκρήξεις....Η Λ.Ψ. μιλά νηφάλια στους νέους λοπως άλλωστε συνηθίζει να μιλά σε όλα της τα έργα..."

Περιοδικό Ίντεξ, τεύχος 28

...Είναι ένα βιβλίο γεμάτο δράση. Δεν σ'αφήνει να πλήξεις, πλούσιο σε γεγονότα, πολλές ανατροπές, με τη γνωστή γραφή της συγγραφέως. Διαβάζεται όχι μόνο από εφήβους αλλά  και από μεγάλους...
Νίκη Σαλπαδήμου
Εφ. "Νουμάς" Τεύχος 116, 2008

Η Λίτσα Ψαραύτη, κατ' εξοχήν συγγραφέας παιδικών βιβλίων, αυτή τη φορά δεν παρακινείται από τον τεράστιο όγκο της μυθολογικής και λαογραφικής μας παρακαταθήκης αλλά από το δυσβάστακτο βάρος, την κληρονομιά, που κουβαλάει στην ψυχή της και που την καθοδηγεί στο να περιγράψει στο τοπικό πλαίσιο της ιδιαίτερης πατρίδας της, της Σάμου, την προσωπική της ιστορία που κατ΄επέκταση είναι και η δική μας ιστορία. «Η σπηλιά της Γοργόνας» είναι ένα καλοδουλεμένο μυθιστόρημα που εικονογραφεί τα βάσανα και τους καημούς της προσφυγιάς με χαρακτηριστική γλαφυρότητα και τέχνη η Σαμιώτισσα συγγραφέας. Πρόσφυγας η ίδια κατά την παιδική της ηλικία (βλέπε το μυθιστόρημά της «Το διπλό ταξίδι»), παρακολουθεί τα βήματα μερικών ευκατάστατων οικογενειών από τη Σμύρνη που οι κοινωνικές και πολιτικές συγκυρίες τις αναγκάζουν να ξεσπιτωθούν και να καταφύγουν ρακένδυτες στη Σάμο το 1922, αφήνοντας πίσω νεκρούς, αγνοούμενος και περιουσίες ολόκληρες. Η Λ.Ψ. γνωρίζοντας καλά όλες τις πτυχές της ιστορίας του 20ού αιώνα εισδύει στην καθημερινότητα, στις γιορτές, στους αγνούς έρωτες, στην ανθρωπιά, αλλά και στη ζηλοφθονία, την προδοτική συμπεριφορά μερικών ανθρώπων. Δίνει έμφαση εκτός από το 1922, στη Μεταξική δικτατορία, στον ελληνο-ιταλικό πόλεμο, στην κατοχή, τον εμφύλιο, αλλά και τη δύσκολη ψυχροπολεμική δεκαετία του 1950. Περιγράφει με χαρακτηριστική ακρίβεια, ψυχραιμία και ρεαλισμό όσα ιστορικά στοιχεία από το πρόσφατο παρελθόν του νησιού έχουν σημαδέψει τη ζωή της, αλλά και τη δική μας ζωή. Η γιαγιά Βαγγελιώ και η κόρη της Φωτεινή αφηγούνται σε πρώτο πρόσωπο, εναλλάξ, την περιπέτεια της ζωής τους. Και όταν τελειώνει την αφήγηση, η Λ.Ψ. ομολογεί δια στόματος της γιαγιάς Βαγγελιώς ότι « γλύκανε η ψυχή της», επειδή αξιώθηκε να αποτυπώσει την εποχή της μάνας της και τη δική της. Για τούτους και για άλλους λόγους γλυκαίνει και η ψυχή των αναγνωστών που υποτίθεται ότι είναι έφηβοι, αλλά και ενήλικες: αισθητική απόλαυση, αληθοφάνεια, ιστορική ενημέρωση, απουσία διδακτισμού, άρτια περιγραφική δεινότητα.
Βαγγέλης Δημητριάδης, Σχ. Σύμβουλος
περιοδικό « Απόπλους»

<< ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΒΙΒΛΙΟ


 
  | Αρχική σελίδα | Η Συγγραφέας | Βιβλία & Κριτική | Ερωτήσεις & Απαντήσεις |


:: Copyright (c) 2006 Συγγραφέας Λίτσα Ψαραύτη ::
:: Developed and Hosted by Parasite ::